Haber Detayı
11 Ekim 2017 - Çarşamba 09:33
 
CAN ÇEKİŞEN KADİM SEKTÖR!
Halı ve kilim dokuma insanlığın tarihine uzanıyor.Halı deyip geçmeyin, hepsinin bir hikâyesi var. Doğum, ölüm, sevinç duygularını halıların motiflerinde ve renklerinde görebiliyorsunuz. Tıpkı resim tablosunda olduğu gibi. Anadolu insanı duygularını, dokuduğu halılara, renklere ve desenlere yansıtmış. Yakın zamana kadar halıcılığın en önemli geçim kaynağı olduğu Van’da tezgahların susmasıyla, yeni halı dokunmazken, el dokumaları yerini endüstriyel ürünlere bıraktı. Peki ne oldu da dokumacılık işi günümüzde yok denecek kadar azaldı? Canlandırmak için ne yapılabilir? Bu soruların cevabını öğrenmek için Van’da 30 yılı aşkındır dokumacılıkla uğraşan, Hamza Acar’la görüştük.
Haberi


“Dokumacılık Emek, Sabır ve Zaman İsteyen Bir Meslektir.”

Kültürel Miras ve Türizm bölümünü bitirdiğini  ve dokumacılık işinin bir aile mesleği olduğunu belirten  Hamza Acar, “30 küsür  yıldır bu işi yapıyorum.Halı dokumacılığını 1980'den  beri  ailecek yapıyoruz.Tabi bu yıllarda biz çocuktuk.Okuldan çıktığımızda hemen ailemize yardımcı olmak için tezgahın başına oturuyorduk.Sonraları ben bu işi daha üst seviyelere taşıdım.Hem motif çalışması yaptım hemde motiflerin zaman içersinde değişimlerini inceledim. Motiflerin hangi uygarlığa ait olduğunu, geçmişini, ne kadar uzun zamandır var olduklarını inceliyorum. Dokumacılık İşi zor bir meslektir.Büyük bir sabır, emek ve  zaman ister.Bir çok aşamadan geçer.Doğudakı aşiretlerin yapmış oldukları büyük çaptaki koyun kırkma festivalleri var.Bu festivalde kırpılan yünler yıkanır, yıkandıktan sonra taraktan geçirilir ince bir ip haline getirilir.Sonra kök boyası işlemi başlar,dayanıklılık testleri yapılır ve güneş enerjisi göz önünde tutulur.Dokuma aşamasına geçilir, önce atkı atılır değişik tekniklerle kilim, halı, sumak, berceste gibi el sanatları meydana gelir.’’dedi

 

Van’da Halı Dokumacılığında Ciddi Anlamda Bir Gerileme Var”

80li  yıllar dokumacılıkta ülke genelinde en parlak yılı olduğunu  vurgulayan Acar, “Van dokumacılıkta en kazançlı dönemini 1990  ve 1995 yılları arasında yaşadı.Bu yıllar Van turizmi açısından en parlak yıllardı.Van bu yıllarda çok fazla turist alıyordu.O dönemde vanda kişi başına iki turist düşüyordu diyebiliriz.Van deyip geçmemek lazım.Çünkü tarihin en büyük medeniyetlerinden biri olan Urartular’a ev sahipliği yapmıştır.Önceki yıllarda  Van’da 500'e yakın dokuyucu 80 tane kilimci  vardı.Şu an ki hali ise içler acısı.Van genelinde şimdi  4 tane Kilimci kaldı.Dokuyucu hiç yok, tamamen bitti Sadece özel bir sipariş olursa yapıyoruz. 15 evde tezgahım, bir sipariş olduğunda bu atölyelere gönderip yaptırıyorum.”  diye konuştu.

“Teknoloji El Tezgaharının Başlıca Düşmanı”

Son yıllarda dokumacılığın bu kadar azalmasının bir çok nedenin  var olduğunu söyleyen Acar, “Biz bunu iki başlıkta toplayabiliriz.Birincisi teknolojinin hızla gelişmesi ve insan gücüne, emeğine duyulan ihtiyacın azalmasıdır.Teknoloji demek hız demek kısa zamanda daha çok is yapmak demek.Makinalaşmanın hayatımıza girmesi ve her şeyin artık sanayi ortamlarında yapılması dokumacılığı bitirdi.İnsanlar rahata kavuştu ve el tezgahlarına olan ilgi azaldı.” diye kaydetti.

“Barış Sürecinin Sona Ermesi Turisti Korkutuyor”

Uzun zamandır Türkiyenin uğraşmakta olduğu iç karışıklıklar olduğuna dikkat çeken Acar, “Turizmin yavaşlamasının en önemli nedenide budur.Çünkü turist gezip görmeye eğlenmeye gelir.Net bir tarih verecek olursam Haziran 2014 yılından beri gittikçe gerileme var.Turist İç karışıklıkların olduğu bir yere gelmez çünkü kendi canından endişe eder. Doğal olarak sektörde gerilemeye başlıyor.Bu sadece bizim için geçerli değil turistin gelmemesi bir çok sektörü etkiliyor.En basitinden şu an İran turizmi olmasaydı oteller iflas ederdi.Tabi İranlıların bıraktığı gelirle bir Avrupalının bıraktığı aynı olmuyor.” diyerek konuşmasını sürdürdü.

“Her Halının Bir Hikayesi Var”

Bir kız çocuğu dokuma yaparken kendi buruk halini veya mutlu halini yansıtmıştır.Evlenme aşamasında olan bir genç kadın farklı bir bakış açısı kazandırmıştır.Tezgâhta dokuma yapan kadınlar önünde desen bulundururlar. Dokurken eğer o gün evden eşiyle kavgalı ayrıldıysa mutlaka erkeği anlatan bir düğüm veya desen çıkartır. Ya da ölüm yaşanmışsa dokuyan kadın hiçbir zaman canlı renkler kullanmaz. Her yöre kendine özgü renkler ve motifler kullanıyor.

“Toplum olarak Kültürel Miraslarımıza Sahip Çıkmalıyız”

Dokumacılık sektörünü kalkındırmak için belediyelerden ve valilikten gerekli yatırımların yapilmasını gerekliliğini savunan  Acar, “Bu konuda blediyelerimiz çok önemli çalışmalar yaptı.Sanırım bir çok ilçede bu faliyetler devam ediyor.Bunun dışında belediyeler hem ev kadınları istihdam sağlamak için hemde kültürel mirasımıza sahip çıkmak için mahallelere bilir kişiler aracılığıyla tezgahlar kurabilir.Veya İs adamlarımızın destekleriyle ya da  belediyeler aracılığıyla yurt içinde ve yurt dışında fuarlar organizasyonlar yapılabilir.” diyerek  konuşmasına son verdi.

Kaynak: (Vanekonomist) - Van Ekonomist Dergisi Editör:
 
Etiketler: CAN, ÇEKİŞEN, KADİM, SEKTÖR!,
Haber Videosu
Yorumlar
VAN EKONOMİST 52.SAYI
Yazarlar
Ulusal Gazeteler
Anketler
Yeni sitemizi nasıl buldunuz?
Anketler
VAN TSO'YU KİM KAZANIR?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
22
20
0
1
7
8
2
Göztepe
16
17
2
1
5
8
3
Akhisarspor
16
14
2
1
5
8
4
Medipol Başakşehir
16
13
2
1
5
8
5
Fenerbahçe
14
17
2
2
4
8
6
Beşiktaş
14
13
2
2
4
8
7
Kayserispor
14
12
2
2
4
8
8
Bursaspor
12
16
4
0
4
8
9
Sivasspor
12
14
4
0
4
8
10
Alanyaspor
10
16
4
1
3
8
11
Trabzonspor
9
17
3
3
2
8
12
Yeni Malatyaspor
8
14
4
2
2
8
13
Kasımpaşa
8
12
4
2
2
8
14
K. Karabükspor
8
11
4
2
2
8
15
Gençlerbirliği
7
9
5
1
2
8
16
Atiker Konyaspor
7
8
5
1
2
8
17
Antalyaspor
6
9
4
3
1
8
18
Osmanlıspor FK
4
10
6
1
1
8
Arşiv
Haber Yazılımı